تبلیغات
یک معمار

یک معمار
اینجا یک معمار می نویسد...
برای دیدن مطلب کامل جاهای با صفای ارومیه به ادامه مطلب بروید...


 

مقبره ای است از دوران سلجوقیان با قدمتی هشتصد كه در جنوب شرقی ارومیه واقع شده است .

این مقبره از بیرون به شكل استوانه ای و مدور و از داخل چهار گوش می باشد . نمای بیرونی آن از سنگهای تراش خورده و آجرهای چهار گوش است و نمای داخل از دو. طبقه تشكیل شده است كه طبقه اول آن سردابه و طبقه دوم اطاق مقبره نامیده می شود كه این دو طبقه با پوششی قوس دار از همدیگر جدا شده است در ورودی طبقه اول یا سردابه آن به شكل طاق جناقی و در ورودی اطاق مقبره آن به صورت معمولی و چهار گوش است كتیبه سردر بنای سه گنبد با خط كوفی با سنگهای مستطیلی شكل و به شیوه گره بندی نگاشته شده است

 

این بنا مربوط به قرن ششم و به دستور ششقاب المظفر یكی از امیران محلی سلجوقی و توسط شخصی به نام ابومنصور ساخته شده استبنا شبیه مزارهای قدیمی شهر مراغه می باشد
درباره وجه تسمیه سه گنبد برخی از مورخان بر این باورند كه دو بنای دیگر نیز در مجاورت روستائی بنام چهریق از دهستانهای شهرستان سلماس وجود داشته كه مجموعه سه بنا را در قدیم سه گنبد می نامیدند.

 


 

نشانی بنا : بازار ارومیه در گوشه جنوب شرقی شهر ارومیه واقع گردیده است كه در حال حاضر بخش عمده و سالم آن در بین خیابانهای امام - عسگرآبادی - اقبال و منتظری محصور می باشد .
طول و عرض بنا : حدودا 100 * 300 متر
كاربری قبلی و فعلی و پیشنهادی بنا : تجاری – اجتماعی واحدهای مختلفی می باشد از جمله مسجد جامع شهر در این محدوده قرار گرفته كه بنائیست مربوط به قرن 6 ه. ق. در بازار ارومیه هر راسته و بخشی از سبک و شکل خاص دوره خود پیروی کرده است ؛ بقایای به جا مانده ، نمایانگر ذوق معماری دوره های مختلف است . علیرقم تنوع شکل طاق ها ، چشمه و گنبدها ، مجموعه بازار از سادگی ویژه ای برخوردار است . مصالح تمام راسته بازار و چهار سو ها از آجر انتخاب شده و اکثرا فاقد اندود ساده گچ است.

ولی قدیمی ترین بخشهای باقیمانده محدوده بازار از دوره صفویه به بعد می باشند , مخصوصا حمامهائی از دوره زندیه و قاجار باقی مانده كه نمایانگر ذوق معماری دوره های مختلف می باشند. هر راسته و بخشی از این مجموعه دارای فرم و شكل بندی خاص خود می باشد. وجود تیمچه ها , سراها , مسجد , حمامها , تماما دال بر آبادانی و تحرك این بخش از شهر در زمانی نه چندان دور می باشد
از خصوصیات بارز این مجموعه سادگی معماری آن است , با وجود تفاوتهائی كه از نظر فرم در طاقها و چشمه و گنبدهای بازار مشاهده می شود , هیچ نوع تنوعی از حیث تكنیك هنری مانند كاشیكاری , گچبری , سنگ كاری و دربهای قدیمی پركار چوبی در بازار دیده نمی شود , مصالح تمام راسته بازارها و چهارسوها از آجر انتخاب و اكثرا حتی فاقد اندود ساده گچ نیز می باشند
تنها تنوع مجموعه ذوق و سلیقه معماران دوره های مختلف است كه هر كدام با انتخاب فرمی خاص از نظر شكل قوسها , اثر در سالهای گذشته این اثر تاریخی ( بازار ارومیه ) مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت که در ذیل به آنها اشاره میشود :
گزارشات اجمالی مرمت و حفاظت بنا :
-
احیا طاق و گنبدهای فروریخته سقف پوششی راسته های حلبی سازان - اجلال - مسگران - آقا رضی - چاقو سازان - سنگ تراشان – نقاشان
-
مرمت نمای آجری راسته
-
مرمت و استحكام بخشی گنبدهای آسیب دیده راسته عطاران و بزازان
-
احیا گرمابه آخوند و بخشی از راسته بازار میرزا حسین آقا كه در اثر بمباران هوائی دشمن تخریب گشته بود
-
مرمت و احیای نمای داخلی تیمچه صدریه
-
مرمت بخشی از نمای سرای حاج ابراهیم
-
بازسازی و احیای جداره نمای بازار بر میدان ولایت فقیه
-
اجرای سردرهای ورودی بازار در بر میدان ولایت فقیه , ورودی راسته اجلال - ورودی راسته حلبی سازان
-
ورودی راسته عطاران , بلورفروشان و ورودی راسته حاج ابراهیم ی از خود به یادگار گذاشته اند


یخچال دوقوزپله (نه پله(

یخچال دوققوز پله در محله ای قدیمی به عسگرخان و در كنار نهر كوچكی به نام ((دره چای)) در شهر ارومیه قرار دارد . دوققوز در تركی به معنای نه (9) می باشد.تا قبل ازگسترش شهر به صورت فعلی ،اهالی ارومیه از این یخ استفاده می كردند و نیز مراسم چهارشنبه سوری را در كنار حوضچه ای كه آب نهر به آن می ریخت و فاصله اش با یخچال حدود چهل متراست برگزار می گردد.

با توجه به شكل ساختمان و نقشه ای یخچال ،به نظر می رسد این بنا به دوره قاجار تعلق دارد . بنا و سقف آن از سنگ و آجر است . این یخچال هنوز سالم باقی مانده و صدماتی به آن وارد نشده است . فضای داخلی این انبار ذخیره یخ – سالن اصلیبه علت تناسب خاص و كشیدگی ارتفاع آن و دقتی كه در آجر چینی سقف آن به كاررفته دارای شكوه و گیرایی جالب توجه است . این یخچال به همت مدیریت میراث فرهنگی استان به گالری تبدیل شده است .

 


 


بنای انصاری متعلق به بابك جعفری بوده كه بعداً به دختر ایشان و همسر سیف‌اله‌خان انصاری می‌رسد و به همین نام شهرت دارد . این خانه در قسمت مركزی شهر و در امتداد خیابان مدنی «2» و میدان گل اوستی ( سرگل) در كوچه بن بست انصاری واقع شده است . با توجه به فرم بنا و كتیبه‌های موجود در كاشیهای تزئینی خانه بین سالهای 1330 و 1334 احداث شده است كه قدمت آن مربوط به اواخر دوره قاجاریه می رسد .

 

ورودی بنا از جبهه شمالی به حیاطی چهارگوش است . در جبهه جنوبی و اندرونی خانه حیاط دیگری است كه باغ انگور است كه با دیوار خشتی و پایه های آجری محصور شده است . ساختمان در وسط حیاط و باغ و روبه شمال قرار دارد . ورودی های آن از جبهه شمال شرقی و شمال غربی با راه پله های دو طرفه سنگی و طاقهای هلالی آجری است كه به طبقه همكف ، طبقه اول ، اتاق هایی در ضلع شرقی و غربی ، حیاط ، باغ و واحد مسكونی دیگری كه در ضلع غربی این مجموعه است میتوان راه یافت . طبقه همكف بصورت زیرزمین تا ارتفاع 2 متری از سنگ های تراش دار و طبقه اول تا آخر ساخته شده است و بناهای دو ضلع شرقی و غربی بعداً به هسته اولیه الحاق شده اند . مصالح بكار رفته در این مجموعه از سنگ و آجر ، خشت و چینه ، سقف پوشش چوبی و اندود گچ و تخته پوش می باشد . پشت بامها با اندود كاه و گل عایق‌كاری نموده اند . 


 مدرسه قدیمی هدایت در بافت متراكم و مسكونی و در ضلع غربی خیابان امام كوچه مهر ، امیرنظمی سابق احداث شده است . با توجه به نوع مصالح و فرم معماری و تاریخ احداث آن بسال 1303 می باشد . قدمت آن به اواخر دوره قاجار می رسد . این بنا در واقع توسط شهریاران احداث شده است و در جنگ جهانی اول هم مدتی فرانسویها از بنای فوق استفاده نموده اند . ضمناً با توجه به اتصال دیوار جنوبی مسجد مناره به صحن مدرسه معلوم می‌شود كه این مسجد بعد از مدرسه هدایت ساخته شده است .

 

مهمترین و با ارزش ترین بخش مدرسه را ساختمان ضلع جنوبی صحن تشكیل می دهد كه رو به شمال و در میان حیاطهای بیرونی و اندرونی قرار گرفته است . حیاطهای مدرسه بفرم چهارگوش با دیوار كشی آجری و پایه های سنگی و آجری با طاقنماهایی از آجر لعابدار فیروزه ای آرایش یافته است . در دو ضلع جنوبی و غربی حیاط ساختمانهایی با زیرزمین وجود دارد كه از سطح حیاط چند پله پایین تر است . مصالح بكار رفته در زیرزمین تا ارتفاع یك متر با سنگهای خاكستری تراش و در طبقه همكف از آجر استفاده شده است .

 

سر در ورودی ساختمان اصلی مدرسه با طاقهای هلالی شكل در دو جبهه با رعایت قرینه سازی به سالن اصلی متصل می شود . و نمای شمالی ساختمان با ایوان كم عمق با ستونها و قوسهای نیم برجسته مزین به آجرهای لعابدار فیروزه ای رنگ شده اند . پیشانی ایوان با كاشی های هفت رنگ تزئین شده كه متاسفانه اكثر آنها از بین رفته است و اندكی از آنها با نقش گل و بته باقی مانده است . تالار اصلی مدرسه در دو جبهه نمای شمالی و جنوبی دارای ارسی های عظیمی است كه با شیشه های رنگی تزئین شده است.

 

 







سید بهنام فتحی



برچسب ها: اماکن گردشی شهر ارومیه، ارومیه و معمار، معماران ارومیه، معماری ارومیه، سید بهنام فتحی، urmia، iran /urmia /takab،
[ دوشنبه 1391/12/14 ] [ 07:00 ب.ظ ] [ سید بهنام فتحی ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

بسم الله الرحمن الرحیم
یک معمار خوب معماری است که از آجرهایی که به سمتش پرت می کنند دیواری برای خود بسازد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ایمیل بهنام: 1memar.fathi@gmail.com
ایمیل منوچهر: manuchehr.memar@gmail.com

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
تماس با ما

وب هكس

وب هكس

داغ کن - کلوب دات کام